De wereld van:
Drie kindverhalen van Alisa (10), Marium (10 maanden) en Roddy (12)

“Soms zitten we wel vier uur achter elkaar in de schuilkelder”, vertelt Alisa. “Het is een donkere ruimte, en vorig jaar moesten we er in de eerste helft van het schooljaar wel tachtig keer naartoe.”

Sinds het begin van de oorlog heeft Oekraïne scholen verplicht om een schuilkelder beschikbaar te hebben, waarin onderwijs gegeven kan worden. Gaat het luchtalarm af dat waarschuwt voor mogelijke aanvallen met raketten, bommen of drones, dan begeleiden de leerkrachten alle leerlingen naar de schuilkelder. Kinderen nemen zelf altijd een noodtas mee naar school. Alisa laat haar tas zien: “Ik moet hier altijd eten, water, een schrift en reservekleding in meenemen.”

Om zich prettiger te voelen in de ondergrondse ruimtes tijdens Russische aanvallen, heeft Save the Children samen met andere hulporganisaties gezorgd voor bunkerkits. Daarin zitten speelgoed en knuffels. “Ik voel me fi jner als ik een knuffel bij me heb”, zegt Alisa. En dat is de bedoeling ook, dat het kinderen wat troost en afl eiding biedt tijdens de stressvolle, onzekere uren in de ondergrondse kelders.

Stressvolle situaties zijn er ontzettend vaak: sinds het begin van de oorlog zijn er in Oekraïne al meer dan 3.500 scholen beschadigd of vernietigd. Ruim een miljoen Oekraïense kinderen kunnen daardoor niet meer naar school. Voor hen zetten Save the Children en haar partners tijdelijke leercentra op, die voorzien zijn van de belangrijkste materialen zoals laptops, zodat scholieren toch fysiek les kunnen krijgen.

Mariums ouders, Din Ali (37) en Zolaikha (23), waren wanhopig. “Marium huilde de hele tijd, had hoge koorts en haalde moeilijk adem. Ze had geen energie en bewoog nauwelijks,” vertelt Zolaikha. “Ik huilde met haar mee. Het was zwaar om mijn kleine meisje zo te zien lijden. Ik was erg bang, en verdrietig dat ik haar niet kon helpen. Door de spanning en stress kreeg ik hoofdpijn.””

Geld voor het privéziekenhuis had het gezin niet en het districtsziekenhuis lag ver weg. Uiteindelijk kwam het mobiele gezondheidsteam van Save the Children in het dorp waar het gezin woont. Zij behandelden Marium, die longontsteking en diarree had. Ook kregen de beide zusjes therapeutisch voedsel om de ernstige acute ondervoeding te boven te komen.

Het komt allemaal door de grote droogte in Afghanistan. Daardoor kan Din Ali, die dagloner is, bijna geen werk vinden, vertelt hij. “Wij wonen in het noorden van Afghanistan. Boeren kunnen het land niet bewerken, dus ze hebben mij niet nodig.” Als Din Ali wel kan werken, verdient hij 2,60 dollar per dag. Zolaikha weeft tapijten. Per meter tapijt dat ze weeft, krijgt ze 5,20 dollar, en in één maand kan ze anderhalve meter tapijt weven. Din Ali: “Al maanden kan ik geen groenten of fruit en al helemaal geen vlees voor mijn gezin kopen. We leven op brood en rijst. De dichtstbijzijnde veilige waterbron ligt op een uur rijden met de autoriksja.” Het is niet alleen deze familie voor wie het leven een strijd is geworden door de droogte, ziet Din Ali. “Elk gezin lijdt honger en iedereen heeft zieke kinderen.”

Roddy is opgegroeid in het district Mananjary, in het zuidoosten van Madagaskar. Zijn regio is de afgelopen jaren getroffen door verschillende zware cyclonen. Kinderen krijgen in deze noodsituaties onderwijs en bescherming vanuit een project dat onder andere door Save the Children wordt uitgevoerd. Daarin spreken we met de kinderen over het veranderende klimaat en de gevolgen voor het onderwijs. Ook helpen we kinderen om hun stem te laten horen. Roddy werd door zijn leeftijdsgenoten gekozen als kindercampagnevoerder op het gebied van klimaatverandering.

“Er werd een lobby-evenement georganiseerd met leden van het parlement en het ministerie van Onderwijs. Hier mochten kinderen vertellen waar zij mee te maken hebben. Het ergste is dat de lokalen van onze school zijn verwoest na een cycloon, en dat we vervolgens drie maanden niet naar school konden door de ravage. Door regen en stijgend water zijn we ook schoolspullen kwijtgeraakt. Bij cyclonen die daarop volgden, hebben we onze spullen in waterdichte tassen gestopt om te voorkomen dat dat het opnieuw zou gebeuren.”

De komende tijd neemt Roddy deel aan andere activiteiten in Zuidoost-Madagaskar. Ook zal hij op landelijk niveau en in de politiek de stem van kinderen over klimaat verandering laten horen.