HIV Knows
No Borders

Afrika is het werelddeel dat het hardst getroffen is door HIV en aids. Wereldwijd woont meer dan de helft van de mensen met HIV in landen in Oost- en Zuidelijk Afrika. Volgens cijfers van het aidsfonds waren in 2019 in Oost- en Zuidelijk Afrika 20.700.000 besmet met HIV en zijn 300.000 mensen overleden aan aids. De aidsepidemie treft in Afrika vooral meisjes en jonge vrouwen. 

Daarnaast lopen in Zuidelijk-Afrika met name jonge migranten en sekswerkers een groter risico om een seksueel overdraagbare ziekte als HIV op te lopen en hieraan te overlijden.

HET PROGRAMMA

In zes landen in Zuidelijk Afrika (Eswatini, Mozambique, Zuid-Afrika, Zambia, Zimbabwe en Malawi) werkt Save the Children samen met de Internationale Organisatie voor Migratie, ministeries en lokale partners aan het verbeteren van de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) van jongeren van 10 tot 29 jaar, waaronder migranten en sekswerkers. Deze jongeren ervaren vaak barrières tot informatie en zorg door discriminatie, stigma en beperkte middelen. Hun migratie situatie maakt hen extra kwetsbaar omdat ze ver weg zijn van familie, vrienden en andere sociale netwerken.

Het programma wordt gefinancierd door het Ministerie van Buitenlandse Zaken via de ambassade in Mozambique.  

Het programma biedt jongeren betrouwbare informatie en versterkt hun keuzevrijheid op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Tegelijkertijd wordt er geïnvesteerd in betere toegang tot kwalitatief goede en respectvolle seksuele en reproductieve gezondheidszorg, inclusief hiv preventie en zorg, alsmede tot diensten voor slachtoffers van seksueel en gender-gerelateerd geweld (SGGG).  ‘Change agents’ – getrainde vrijwilligers uit de gemeenschap – spelen een centrale rol. Zij begeleiden jongeren op thema’s als HIV, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, voorbehoedsmiddelen, en seksueel en gender-gerelateerd geweld, en slaan daarbij een brug tussen de jongeren en de gezondheidszorg en andere sociale diensten, zoals juridische en psychosociale ondersteuning die jongeren nodig hebben. Het programma bevorderd ook positieve veranderingen in sociaal-culturele normen en waarden en stimuleert beleidshervormingen gericht op de SRG-hiv-SGGG rechten en behoeften van deze bijzonder kwetsbare groepen.  
 

RESULTATEN EN IMPACT

Tussen 2021 en 2024 bereikte het programma ruim 472.000 jongeren met informatie over SRGR, hiv en seksueel en gendergerelateerd geweld. Meer dan 360.000 jongeren, waaronder 32% migranten, werden bereikt via scholen, huisbezoeken en kleinschalige groepssessies, gefaciliteerd door 748 opgeleide “change agents”. In 160 scholen werd seksuele voorlichting verzorgd.

61.690 jongeren werden doorverwezen naar passende zorg, waarvan 80% daadwerkelijk zorg ontving. Daarnaast werden 2.221 dienstverleners getraind in inclusieve, respectvolle en responsieve zorgverlening.  

Het betrekken van traditionele en religieuze leiders bij het tegengaan en verbieden van kindhuwelijken is zeer belangrijk. In Malawi en Zambia leidden dit tot het ontbinden van 246 kindhuwelijken en de terugkeer naar school van 176 tienermoeders. Het programma bereikte ruim 4.200 beleidsmakers en leidde tot de Chipata Declaration, een gezamenlijke beleidsverklaring van zes landen ter bestrijding van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en gendergerelateerd geweld. 
 

WAAROM DIT URGENT IS:

• Hoewel het aantal tienerzwangerschappen wereldwijd daalt, raken jaarlijks 21 miljoen meisjes van 15–19 jaar zwanger, vaak ongepland.
• Hiv treft adolescente meisjes onevenredig zwaar: 70% van de nieuwe infecties bij 15–19-jarigen wereldwijd is bij meisjes en in Sub-Sahara Afrika is dat percentage zelfs 90%.
• Wereldwijd neemt de druk op SRG-rechten toe door politieke tegenwind en afnemende investeringen.

Betere toegang tot seksuele voorlichting en seksuele en reproductieve/Hiv/SGGG zorg, gekoppeld aan positieve gendernormen kunnen jongeren beschermen tegen HIV, geweld en ongeplande zwangerschappen. De adolescentie is een cruciale fase waarin jongeren vaardigheden kunnen ontwikkelen en beslissingen kunnen nemen die hun gezondheid en toekomst sterk beïnvloeden.