Na een periode van gesprekken en politieke druk werd een doorbraak bereikt: Nederland zal enkele ernstig zieke kinderen uit Gaza opnemen. Politiek adviseur Julia Verheul van Save the Children blikt terug op deze intensieve periode:
“Zo’n twee maanden geleden zijn we begonnen met druk uitoefenen op de politiek en het ministerie,” vertelt Julia Verheul, politiek adviseur bij Save the Children. “We vroegen om een aantal kinderen die al om medische redenen uit Gaza geëvacueerd waren, samen met hun families, naar Nederland te halen. Hier zouden zij de specialistische zorg kunnen krijgen die ze dringend nodig hebben.”
Volgens Verheul kwam die oproep niet uit het niets. “Onze teams in de regio, vooral in Egypte, gaven aan dat de ziekenhuizen daar de toestroom van patiënten niet meer aankonden. De zorgcapaciteit stond enorm onder druk. Dat betekende dat veel kinderen die al door oorlog en bureaucratie heen waren gekomen, alsnog geen arts zagen. Je hebt het dan over kinderen in levensbedreigende situaties, die eindelijk geëvacueerd zijn, maar alsnog geen behandeling krijgen.”
Op dit moment geldt dat nog steeds voor zo’n 80 procent van de geëvacueerde patiënten in Egypte. “We nemen Egypte dat niet kwalijk,” zegt Verheul. “Geen enkel land kan in één keer zóveel mensen opnemen in zijn zorgsysteem. Maar juist daarom vinden wij dat andere landen, en zeker Nederland, hun verantwoordelijkheid moeten nemen.”
Ze benadrukt dat het niet om grote aantallen gaat. “De landen rondom Gaza vangen al 97 procent van de geëvacueerden op. Het gaat echt om een klein deel dat we als Nederland zouden kunnen helpen. En dat staat nog los van de duizenden mensen in Gaza die al toestemming hebben om geëvacueerd te worden, maar simpelweg niet weg kunnen omdat er geen landen zijn die hen willen opnemen.”
Politieke gesprekken en nipte stemmingen
“Toen we dit signaal kregen, zijn we met politieke partijen in gesprek gegaan,” vertelt Verheul. “We hebben duidelijk gemaakt: geen enkel land kan dit conflict alleen stoppen, maar hier kun je wél een heel concreet verschil maken.”
Save the Children sprak ook met ziekenhuizen in Nederland. “We weten dat er hier capaciteit is, en dat we de kennis in huis hebben om specialistische zorg te bieden. Denk aan kinderen met kanker, hartafwijkingen of ernstige verwondingen door het conflict. Nederlandse kinderziekenhuizen hebben precies die expertise.”
De politieke lobby leidde tot meerdere moties in de Tweede Kamer. “Er zijn vier moties ingediend,” zegt Verheul. “Elke keer scheelde het één of twee stemmen. Dat was frustrerend, maar het liet ook zien dat we dichtbij waren.”
Sommige partijen, zoals de VVD en de SGP, wilden liever investeren in zorg in Egypte in plaats van kinderen naar Nederland te halen. “Maar dat is vaak niet haalbaar,” legt ze uit. “Specialistische kindzorg vraagt om verschillende disciplines en langdurige nazorg. Je kunt niet zomaar een arts sturen en denken dat het probleem is opgelost. Daarom hebben we in Nederland juist kinderziekenhuizen waar al die zorg samenkomt.”
Verhalen die niet te negeren zijn
Om duidelijk te maken wat de gevolgen zijn voor de kinderen zelf, reisde Save the Children naar Egypte. “We spraken gezinnen van wie de kinderen soms al meer dan een jaar wachten op behandeling,” vertelt Verheul. “Eén vader vertelde dat hij al acht ziekenhuizen had bezocht en overal te horen kreeg dat ze zijn kind niet konden helpen. Hij wist: zonder evacuatie redt mijn kind het niet.”
De NOS reisde mee. “We maakten samen een reportage die vlak voor een belangrijke stemming in de Kamer werd uitgezonden,” zegt ze. “Een dag later kregen we bericht dat de minister zich had bedacht: Nederland zou toch een aantal kinderen opnemen. Dat was echt een moment van blijdschap — elk kind dat we kunnen redden is er één.”
Meer dan politieke winst
Hoewel nog niet duidelijk is om hoeveel kinderen het precies gaat, ziet Verheul het als een belangrijk principe. “We hebben eerder patiënten uit Oekraïne opgevangen, en terecht. Gezien het enorme menselijk leed in Gaza is het niet meer dan logisch dat we dat nu ook doen. Het gaat om basis-humaniteit.”
Volgens haar heeft de publieke aandacht doorslaggevend gewerkt. “Het debat bleef hangen in abstracte discussies over waar zorg beter geleverd kan worden — daar of hier. Maar zodra je de verhalen hoort van de kinderen en hun ouders, wordt het heel moeilijk om niets te doen.”
Vooruitkijken
Over de komende periode zegt Verheul: “We hopen dat de politiek nu wat afstand neemt en het overlaat aan medische experts en organisaties als de onze om te bepalen wat er nodig is. Er zijn inmiddels ook extra financiële middelen vrijgemaakt, waarmee we meer hulp kunnen bieden in Egypte en omringende landen.”
Daarnaast kijkt ze vooruit naar wat er mogelijk nog komt. “Als het staakt-het-vuren standhoudt — wat we natuurlijk hopen — zal er waarschijnlijk opnieuw een golf patiënten komen. Het gezondheidssysteem in Gaza is verwoest, en vrijwel elk kind zal ook mentale zorg nodig hebben na wat er is gebeurd. Onze inzet blijft: elk kind verdient de kans op zorg, herstel en toekomst.”
