Caya Reinders is al enige tijd werkzaam voor Save the Children als sport- en spelbegeleider in verschillende asielzoekerscentra en noodopvanglocaties in Nederland. Met het programma TeamUp organiseert zij activiteiten voor kinderen die gevlucht zijn. Elke activiteit heeft een thema en een doel. Spelenderwijs leren de kinderen omgaan met emoties, zoals boosheid, angst en verdriet.
Caya werkt onder andere in azc’s in Ter Apel, Emmen en Zweeloo. Emmen is een gezinslocatie waar vooral uitgeprocedeerde gezinnen verblijven. Sinds Caya er werkt heeft ze in Emmen anderhalf jaar lang Rejoice (7) in haar TeamUp groep gehad. Het meisje is recent met haar familie uitgezet naar Nigeria. Caya vertelt over haar werk, haar band met het meisje en de kinderen die nog wel in het azc in Emmen verblijven.
Kinderen in Emmen zitten lang op deze plek
“De dynamiek is op elke locatie weer anders. In Ter Apel wisselt de groep samenstelling kinderen en tieners regelmatig. Hoewel er vaak nieuwe kinderen en tieners deelnemen aan TeamUp, zie ik voor een onbepaalde periode ook dezelfde gezichten. Het is leuk om te zien dat er vriendschappen worden opgebouwd. De groep in Zweeloo is vaak hetzelfde. De tieners zoeken elkaar op en er zijn vriendschappen opgebouwd. Af en toe krijgen tieners een transfer naar een ander azc of verhuizen zij naar een woonhuis ergens in Nederland.
De kinderen en tieners die op het azc in Emmen deelnemen aan TeamUp, verblijven vaak al een langere tijd op het azc. Sommigen zijn er zelfs geboren. Emmen is een gezinslocatie, er verblijven met name uitgeprocedeerde gezinnen. In de anderhalf jaar dat ik met deze kinderen werk heb ik veel kinderen en tieners leren kennen. In beide sessies zie ik vaak een vaste club. De kinderen kennen elkaar, gaan samen naar school en spelen met elkaar op het azc. Ondanks dat, kan de onderlinge dynamiek van het één op het andere moment omslaan. In de jongste TeamUp groep is zichtbaar dat kinderen elkaar uitdagen of plots ruzie krijgen met elkaar.
De uitzetting van Rejoice
Eén van de vaste gezichten van TeamUp was het meisje Rejoice. Ik zag haar vaak en daardoor had ik een band met haar opgebouwd. Zo speelden we activiteiten samen, leerde ik van haar nieuwe dansjes en streefden we samen naar zo hoog mogelijke high-5's. Het is erg leuk om een band met de kinderen op te bouwen en tevens heel belangrijk. Bij aankomst in Emmen rennen kinderen naar je toe, geven ze een high-5 en willen ze van alles aan je laten zien. Op een dag kwam tijdens de sessie een meisje naar me toe en zei: “Weet je het al van Rejoice? Ze is weg... opgepakt door de politie!”. Ik kreeg echt kippenvel toen zij mij dit vertelde. Ik voelde mij boos en machteloos, maar ik wilde mij wel sterk houden voor de kinderen. Het meisje vertelde me de week erna dat ze Rejoice miste. Zij woonden naast elkaar en moesten door dezelfde deur naar hun verblijfplek in Emmen. Dit zijn de moeilijkste aspecten van mijn werk.
gedrag als gevolg van stress
Dat Rejoice en haar gezin Nederland en het azc moesten verlaten, is enorm heftig. Voor henzelf het allermeest, maar ook voor de kinderen die nog wel op het azc zijn, dat heeft heel veel impact. De situatie heeft een realiteitscheck gegeven en het werken op een gezinslocatie en het heeft tijd nodig om de ingrijpende gebeurtenis een beetje los te laten. Met het team probeer ik de TeamUp-sessies zo goed mogelijk voort te zetten voor de kinderen die er nog wel zijn. Dat het ook anders kan lopen, maak ik gelukkig ook soms mee. Zo herinner ik mij een vrouw die onverwacht toch een verblijfsstatus kreeg. Ze klopte op alle deuren en was zó enorm blij. Op zo’n moment leef je erg met de bewoners mee!
De kans dat kinderen op azc’s (on)bewust spanning voelen, is zeer aannemelijk. Er zijn tal van factoren die hier oorzakelijk aan kunnen zijn. Met het team in Emmen proberen wij de kinderen bewust te maken van hun emoties en om onprettige emoties vervolgens te proberen reguleren. Helpend hierbij zijn ademhalingstechnieken. Kinderen worden tijdens de sessie uitgenodigd zelfregulatietechnieken toe te passen en worden daarbij ondersteund door een begeleider. Ik voel me zo trots op de kinderen als ze het proberen en het hen lukt te kalmeren. Het zou tof zijn als kinderen de technieken die wij hen aanbieden, kunnen toepassen in situaties buiten TeamUp. Zo hoop ik dat ook voor Rejoice. Ondanks dat ik mij soms machteloos voel, weet ik dat we met TeamUp iets moois doen voor deze kinderen. Met het team proberen we van elke TeamUp sessie een feestje te maken en de kinderen op een speelse wijze hun emoties te helpen reguleren. Daar haal ik voldoening en plezier uit en ik hoop dat het de kinderen verder helpt.”
