Bijna twee miljoen kinderen zijn het afgelopen anderhalf jaar teruggekeerd naar hun geboorteplaatsen in Syrië - de grootste vrijwillige terugkeerbeweging ter wereld. Velen treffen hun huizen beschadigd aan, zien dat basisvoorzieningen zijn ingestort en dat het land vervuild is met explosieven. [1]
De grote omvang van de terugkeer wekt de illusie dat de omstandigheden veilig zijn na het einde van het 14 jaar durende conflict in december 2024. Echter, de werkelijkheid is weerbarstiger: terwijl mensen terugkeren, heeft 70% van de bevolking nog steeds humanitaire hulp nodig, waaronder 7,5 miljoen kinderen. [2] Desondanks worden Syriërs onder druk gezet terug te keren. [3]
Uit een enquête die Save the Children eind vorig jaar onder 90 huishoudens heeft gehouden, bleek dat kinderen terugkeren naar omstandigheden die onveilig en onleefbaar zijn. Bijna tweederde van de gezinnen gaf aan dat hun huizen bij terugkeer beschadigd of verwoest waren. Bijna evenveel gezinnen gaven aan dat hun toegang tot zowel water als elektriciteit beperkt was. [4]
collega in syrië laat verwoesting zien
Onze collega Mahmoud al Basha, Save the Children Syrië, vertelt aan onze ambassadeur Nadia Moussaid over de impact van 14 jaar oorlog (zie foto). Ongeveer een half miljoen mensen zijn verdwenen en een miljoen mensen zijn gedood tijdens het conflict.
Al Basha laat een speelplek voor kinderen zien, die veranderd is in een begrafenis voor mensen die zijn gedood tijdens het conflict in Aleppo. Zijn broer ligt er ook begraven, onder het puin en het afval. Hij stond bekend als de clown van Aleppo en werd geportretteerd door diverse buitenlandse media, omdat hij tussen de aanvallen door kinderen opvrolijkte in zijn clownspak. Totdat hij zelf werd geraakt.
Bekijk de video met Mahmoud al Basha en Nadia Moussaid (4min.27s.)
Investeer in wederopbouw
Jeremy Stoner, waarnemend landendirecteur van Save the Children Syrië, zei:
Geen enkel kind kan een nieuwe start maken met gebrek aan elektriciteit of watervoorziening, onvoldoende voedsel, ontbrekende school of gezondheidszorg. Kinderen zijn te bang om een stap buiten te zetten omdat de grond bezaaid is met explosieven. Er moet nu op grote schaal worden geïnvesteerd in de wederopbouw, zodat deze generatie kinderen niet de prijs blijft betalen.
Save the Children roept de Syrische regering, de regeringen van de gastlanden, de Verenigde Naties en donoren op om de veiligheid, de rechten en het herstel van kinderen centraal te stellen bij beslissingen over terugkeer.
De organisatie roept ook op tot investeringen in de voorwaarden die kinderen nodig hebben om veilig terug te keren en te blijven, zoals grootschalige opruiming van explosieve oorlogsresten, herstel van de gezondheidszorg, watervoorziening en onderwijs, en gegarandeerde identiteitsdocumenten voor terugkerende kinderen.
Bronnen:
[1] Uit gegevens van UNHCR, het VN-vluchtelingenagentschap, blijkt dat sinds 8 december 2024 naar schatting 953.000 kinderen naar Syrië zijn teruggekeerd. Kinderen maken naar schatting 57% uit van het totale aantal teruggekeerde vluchtelingen in deze periode.
[Volgens een operationele update van UNHCR Syrië uit december 2025 waren ongeveer 2 miljoen binnenlandse ontheemden (IDP’s) naar hun huizen teruggekeerd. Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) maken kinderen 51% uit van de terugkeerders onder de Syrische binnenlandse ontheemden. 51% van 2 miljoen is 1.020.000.
953.000 plus 1.020.000 is 1.973.000.
[4] Rapport ‘One Shock Away’ van Save the Children, gebaseerd op 90 huishoudenenquêtes, 12 focusgroepdiscussies en 12 diepgaande casestudies van kinderen. Uitgevoerd tussen september en november 2025
