De wereld om ons heen verandert snel en dat heeft een grote impact op de mentale gezondheid onder jongeren. Uit de Monitor Mentale Gezondheid 2025 van het RIVM, het Trimbos-instituut en de GGD blijkt dat ruim twee op de vijf jongeren regelmatig psychische klachten ervaren.
De urgentie is hoog: een gezonde geest is de basis voor een goede toekomst. Juist nu is aandacht belangrijk, omdat vroegtijdige steun blijvende schade kan voorkomen. We geloven in de veerkracht van ieder kind, maar die veerkracht heeft wel een veilige bodem nodig om tot bloei te komen.
Signalen van mentale gezondheid onder jongeren herkennen
Het herkennen van vroege signalen is de eerste stap naar herstel. Let bij jongeren op veranderingen in gedrag, zoals plotselinge teruggetrokkenheid of prikkelbaarheid. Ook lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak kunnen wijzen op mentale druk.
Het is belangrijk om niet te oordelen, maar te luisteren naar wat zij werkelijk meemaken. Wanneer emoties het dagelijks leven gaan beheersen, is het tijd om samen te kijken naar professionele ondersteuning. We praten hierbij over overlevenden van lastige situaties, niet over slachtoffers.
Stress, somberheid en prestatiedruk: wat zie je op school
In de klas komt mentale druk vaak naar voren via concentratieproblemen of een daling in resultaten. Docenten zien jongeren die onder een enorme prestatiedruk staan. Dit leidt tot stress en somberheid. Het starten van een open gesprek in een veilige omgeving is hierbij goud waard. Door te vragen: “Hoe gaat het écht met je?", verlaag je de drempel voor jongeren om hulp te vragen. Zo creëren we een netwerk waarin jongeren zich gezien en gesteund voelen.
De invloed van social media en slaap
Social media spelen een grote rol in het leven van jongeren, maar algoritmes kunnen onzekerheid versterken. Constant online zijn gaat vaak ten koste van de nachtrust. Een structureel slaaptekort beïnvloedt de stemming en het leervermogen negatief. Het stimuleren van gezonde routines, zoals een 'schermvrij' uur voor het slapengaan, helpt om de balans te herstellen. We inspireren jongeren om zelf de regie te pakken over hun online gewoontes.
Wat ouders, scholen en zorg kunnen doen
De beste resultaten bereiken we door samen te werken. Ouders, scholen en de zorg vormen samen een krachtig steunnetwerk. Praktische acties, zoals het stellen van duidelijke grenzen en het bieden van emotionele veiligheid, maken een groot verschil. Wij geloven in gelijkwaardigheid: iedereen levert een bijdrage die past bij zijn eigen rol. Door de krachten te bundelen, zorgen we dat geen enkel kind er alleen voor staat.
Wat wij doen voor de mentale gezondheid van kinderen
Save the Children werkt wereldwijd aan de mentale veerkracht van kinderen. In Nederland doen we dit met het programma TeamUp. Dit is een speciaal programma voor gevluchte kinderen tussen de 6 en 18 jaar die in opvanglocaties wonen.
Bij TeamUp doen kinderen mee aan wekelijkse activiteiten met sport, spel en dans. Het mooie is dat er bijna geen taal voor nodig is. Elk kind kan vanaf de eerste dag meedoen. Deze activiteiten bieden de structuur en veiligheid die zij zo hard nodig hebben. Spelenderwijs leren kinderen om te gaan met nare ervaringen en moeilijke emoties, zoals angst of stress.
Een prachtig voorbeeld is Hoessein (10). Hij vluchtte met zijn gezin voor de oorlog in Syrië en bouwt nu in een Nederlands asielzoekerscentrum aan een nieuwe toekomst. Bij TeamUp vindt hij de afleiding en structuur die hij nodig heeft. “Ik kan weer met andere kinderen spelen en dansen!”, vertelt hij vol enthousiasme. Zo krijgt hij de kans om weer even gewoon kind te zijn.
Hulp zoeken bij mentale gezondheid onder jongeren normaliseren
Het verminderen van het stigma rondom mentale problemen is belangrijk. We moeten hulp zoeken normaliseren: het is geen teken van zwakte, maar juist van moed. Door succesverhalen te delen en laagdrempelige hulp aan te bieden, verlagen we de barrières. Zo bouwen we aan een wereld waarin de mentale gezondheid onder jongeren de prioriteit krijgt die het verdient. Elk kind verdient het om veilig op te groeien en zijn of haar talenten volledig te ontwikkelen.
Met jouw steun kunnen we programma's zoals TeamUp blijven aanbieden, zodat kinderen die te maken hebben met oorlog of verlies weer leren spelen en dromen. Overweeg een donatie en help ons de mentale gezondheid van kinderen wereldwijd te beschermen.
